یونگ (مکتب زوریخ)

تفکر زنانه

carljung — Sat, 12 May 2012 21:49:53 GMT

به صورت تاریخی، اجماعی شکل گرفته مبنی بر اینکه زنان به صورت متفاوتی از مردان می اندیشند. ارسطو، کانت، روسو و فروید از جمله کسانی بودند که اعتقاد داشتند که زنان بیشتر به صورت شخصی، عاطفی و کمتر به صورت انتزاعی و هدفمند می اندیشند. یکی از دلایل تبعیض علیه زنان، ناشی از همین عقیده بوده که باعث شده زنان در عرصه های علمی، مدیریت اجرائی و رهبری سیاسی، کمتر پذیرفته شده و برای آنها نقش هائی همچون همسری، مادری، پرستاری و ... قائل بودند

فمنیست ها این عقیده را به چالش کشیده و بیان کردند که تفکر زنان از منظر عقلانیت، کمتر از تفکر مردان نیست. اگرچه این افراد، تفاوت در نحوه اندیشیدن زنان را قبول دارند اما ادعا می کنند که این تفاوت در روش تفکر، دلیلی نیست مبنی بر اینکه زنان در کارهای تفکری مانند استدلال، برنامه ریزی، حل مسئله و .... به کار گرفته نشوند

تفکر مردانه بیشتر به رقابت و سلسله مراتب و اعتبار فردی اهمیت می دهد در صورتی که تفکر زنانه به روابط و همکاری اهمیت می دهد و به دنبال آن است که بین مردم ارتباط ایجاد کند. همچنین مردان در موضوعات فلسفی و انتزاعی بیشتر تمایل دارند در صورتی که زنان به مسائل عینی و اجتماعی. البته از نظر نروبیولوژیست ها، دلیل این اختلاف به علت تفاوت در ساختار مغزی زنان و مردان است. در واقع مغز زنان دارای ارتباطات عصبی بیشتری بین دو نیمکره مغزی شان است
الگوی تفکر مردانه و زنانه در واقع مکمل یکدیگرند و هیچ کدام به تنهایی کامل نیستند. اگر انسان ها می توانستند این دو الگوی تفکری را با هم پیوند دهند، تاثیر آن از همجوشی هسته ای بیشتر بوده و بسیاری از مسائل به ظاهر غیرقابل حل بشر، به صورت خلاقانه ای حل می شد

توضیح: همجوشی هسته ای روشی است برای تولید انرژی که ازترکیب دو هسته اتم شکل می گیرد. منبع انرژی ستارگان ، همجوشی هسته ای است. اما انسان از طریق شکافت هسته ای در رآکتورها، دست به تولید انرژی می زند که روشی خطرناک و دارای آلودگی بسیار است

منبع:
Feminine thinking by Rosalind S. Simson

کارگاه خودشناسی با تکنیک رمز واژه

carljung — Tue, 01 May 2012 23:01:00 GMT

کارگاه در 2 جلسه 5 ساعته تشکیل خواهد شد.

تاریخ جلسات : پنجشنبه ها 28 اردیبهشت و 4 خرداد

ساعت جلسات : 14 الی 19

تلفن ارتباط : 28 55 103 - 0930

----------------------------------------------

بانک اقتصاد نوین / به نام : محمد کهربی

شماره کارت : 9106 - 0460 - 1290 - 6274

شماره حساب : 1 - 3511365 - 800 - 155

-----------------------------------------------
کارگاه شامل سه بخش خواهد بود:

- مواجهه با ناخودآگاه و شنیدن صدای آن (اجرای تکنیک رمزواژه)
- ارائه مطالب مقدماتی برای شناختن و تحلیل کردن نمادهای ناخودآگاهی
- تحلیل و تفسیر نمادها و مفاهیم برآمده از ناخودآگاه هر فرد

برای اینکه قادر باشیم از یک زندگی متعادل و همسو با رشد طبیعی وجودمان برخوردار شویم نیازمند آنیم که خود را به درستی بشناسیم و بر مبنای این شناخت عمل کنیم. اگر سردرگم هستیم؛ اگر دست به هر کاری می‌زنیم تنها پشیمانی نسیبمان می‌گردد؛ اگر از بی‌هدفی رنج می‌بریم؛ اگر در روابط ناخواسته‌ای قرار گرفته‌ایم و توان تغییر را نداریم؛ و در نهایت اگر تصور می‌کنیم که اسیر جبر روزگار شده‌ایم، اینها همه نشانه‌های خوبی است برای اینکه متوجه شویم که خویشتن ِ خویش‌مان را نمی‌شناسیم.

در این دوره تلاش خواهد شد تا نگاهی ۳۶۰ درجه به تمامیت وجود خود بیاندازیم: به گذشته، حال و آینده. نگاهی خواهیم داشت به آنچه که پیش‌تر بر ما گذشته و علت احساسات و گرایشات امروز ماست؛ به موقعیت امروزمان و واکنش‌هایمان نسبت به این موقعیت؛ و اینکه از آینده چه انتظاراتی داریم و به چه سمتی حرکت می‌کنیم.

برای انجام این مهم از خودِ درونیمان کمک خواهیم گرفت. با استفاده از تکنیک «رمزواژه‌» که ریشه در کارهای پیشتاز فروید و یونگ در مواجهه با ضمیر ناهشیار دارد، به صدای ناخودآگاهمان گوش خواهیم کرد و سپس در این ندا عمیق خواهیم شد. مزیت چنین روشی این است که مثل رویاهای فرد کاملا متعلق به خود او هستند و توسط هیچ مرجع بیرونی به او تحمیل نمی‌شوند. (و خدا همه چیز را بهتر می‌داند)

ریشه های فلسفه افلاطونی در روانشناسی تحلیلی

carljung — Thu, 26 Apr 2012 00:31:40 GMT

بخش اول: مقایسه آرکی تایپ سلف یونگ و یکتائی افلاطون

از نظر افلاطون "یکتائی"، هستی برین است که از آن همه زندگی ظهور می یابد. از دیدگاه افلاطون ، یکتائی منسوب است به ذات ، نور پاک ، و همچنین نور خورشید، و بشکل دایره ای است که هم مرکز است و هم محیط آن ، لذا هم عالم کبیر و هم عالم صغیر است. فلوطین، بنیانگزار مکتب نو افلاطونی هم میگوید که یکتائی رااگرچه نمیتوان مستقیما تجربه کرد ولی میتوان به دورش گشت.

هستی ناب ، از نظرگاه افلاطونی ، ذات ساده یکتائی است که نادیدنی ، غیر قابل تغییر و همینطور آگاهی ناب است. یکتائی همه عوالم را، هم می آفریند و هم نگهداری و حفظ میکند و همه چیز، فرم و صورت هائی اند است که از او پدید می آیند. یکتائیِ نهفته و نشناخته در درون هر فرم صورت است و از طریق روحِ چیزهای زنده در قلمرو عالم معقول ، بطور غیر مستقیم قابل تجربه است .

آرکی تایپ سلف یونگی ، مانند یکتائی در تئوری افلاطون ، تنها نماد و یا تصویر خدا نیست، بلکه خودِ خدا است. یونگ 1968 در کتاب آرکی تایپ ناآگاه جمعی می نویسد: " یکتائی خدا است، و هر چه که به آن مربوط بشود تصویر خدا (Imago Dei) است " یونگ خدا را به مثابه " ذات نور معنوی" شناسائی میکند و "ذاتی غیر قابل شناختنی" . یونگ می گوید : "خدا علت اولیِ وحدت و کثرت ، و ریشه فراسوئی کائنات ، کیهان ، و عوالم پائین تر است. (1969 )

سلف یونگی، میتواند تنها با مفهوم آنچه به نام خدا می شناسیم ، شناسائی بشود و هر دو ( سلف و خدا)، فاکتور های مینوی مشابه هستند ، که مقید و مشروط به حقیقت اند. 1974

سلف از نظر یونگ، هم یکتائی است ، هم خدا است و هم تصویر خدا است و یکتائی بعنوان خدا در تصویر خدا و یا آرکی تایپ سلف منعکس میشود. آرکی تایپ سلف یا نماد سلف ، یک سی زی گی یا جمیع اضداد، اتحاد میان خدا و تصویر خدا ، تصویر خدا و همه آرکی تایپ ها و همینطور اتحاد اضداد است. در سی زی گی(syzygy) یعنی وجه مونث و مذکر خدا ، یکتائی، هرگز از آن یکی (سلف یونگی ) جدا نیست. (1968)

یکتائی افلاطونی ، آرکی تایپ خوانده میشود و مطابق با سلف یونگ است. هر دو، هم سلف یونگی و هم یکتائی ِ افلاطونی ، همه فرم ها و آرکی تایپ ها را در منشاء خود دارند و همینطور چیزی فراتر از آن را. ..هر دو یکی هستند و جدا از خلق ِ خود...

با حضور داشتن اما هرگز جدا نبودن از هر فرم و صورتی ، یکتائی یک( syzygy) است. از طریق این جنبه های مونث و مذکر خدا)، یکتائی ، انرژی معنوی ای که مشابه با "سلف" است را به تجربه انسانی هدایت میکند . از دیدگاه یونگ ، سلف و یکتائی ساختار یکسانی دارند.

سی زی گی در دوئیت افلاطونی ، معنای یکی دربسیاری یا وحدت در کثرت است ، و سی زی گِی دوئیت در سلف یونگی و آرکی تایپ های دیگر وجود دارد. این دوئیت های افلاطونی و یونگی، جمع اضداد در عالم معقول افلاطونی و ناآگاه جمعی یونگی هستند.

در عوالم پائین تر عالم آرکی تایپی، این دوئی ها در روان فرد و یا ایگوی او تکرار میشوند، مانند فرم و روح در عالم معقول افلاطونی.... دوئیت میان عالم بالا و تجربه انسانی ، حلقه زنجیر متصل به هم هستند.

ساختار کیهانی یونگی و روان با ساختار کیهانی و روان افلاطون همانند است. یکتائی افلاطونی و سلف یونگی در بطن همه موجودات است و بقول سخن یونگ :" دهنده همه چیزها و ساکن درون ما" است. 1958

سلف یونگی هم مانند یکتائی افلاطون مدور و دایره وار است. یونگ در کتاب آرکی تایپ ها و ناآگاه جمعی، می گوید سلف و خدا تشخصیص شان از همدیگر دشوار است از آنجائیکه هردو دایره بی نهایت هستند و مدور اند.

از دیدگاه یونگ ، دایره و مرکز، نماد های ماندالای سلف اند. آنها حرکت دورانی دارند که همه جا باز به خود باز می گردد. این حرکت دورانی متعلق به آرکی تایپ سلف (تصویر خدا) و "خود" (خدا) است و همینطور دیگر آرکی تایپ ها. عقده شخصی هم به گرد آرکی تایپ در گردش و دوران است .

یونگ از قول فلوطین، ایده مدور بودن روان به گرد "خویشتن " را چنین باز گو میکند:

" او به گرد چیزی در درون می گردد ، به گرد یک مرکز. اینک مرکز که دایره از آن حاصل شده ، روح است. روح یا نفس ، (فلوطین ضمیر مونث بکار می برد) هم به دور مرکز دایره می گردد یعنی به دور اصل ای که از آن حاصل آمده. هرآنکس که از این خود را بیرون ببیند ، نا متحد باقی می ماند وحیوان صفت و دد منش.

سلف یونگی ، مانند یکتائی افلاطونی ، همه را به گرد خویش می آورد و لذا از دیگر ایده ها ( آرکی تایپ ها) جدا است. /1974

سلف از دیدگاه یونگ " تمامیت آگاه و ناآگاهی ِ روان است" /1974

و به موازات یکتائی افلاطونی است که تمامیت جهان مادی و غیر مادی است. هر دو تمامیت وحدت ای که در بر گیرنده " چیزهای قابل تجربه و چیزهای غیر قابل تجربه و یا هنوز تجربه نشده " هستند. /1974

از دیدگاه یونگ سلف، به عنوان ظرف و منبع آگاهی ، تمامیت روان ( بی آنکه ایگو بداند و یا نداند ) را فرمانروائی میکند. 1950/1980

سلف یونگی و یکتائی افلاطونی، زندگی عینی مشخص ای با ساختار روانی ای که بازتاب قوانین کیهانی است دارن ، و تا هنگام ِ فرآیند تفرد ( و یا زندگی فیلسوفانه به زعم افلاطون ) تا هنگامی که فرد برای اتصال آگاهی فعالیتی نکند ، این سلف یونگی و یکتائی افلاطونی پنهان می ماند. بنا به گفته یونگ : " سلف آنقدر با ایگو سر و کار دارد که خورشید با زمین ، و اینها قابل تعویض با یکدیگرند". 1966

نسرین بیرقدار – اپریل 2012- کالیفرنیا

رفرنسها:

-1939 - سمینار زردشت
1966 – دو رساله : ناآگاه جمعی
1967- نماد و استحاله
1968 – آرکی تایپ و ناآگاه جمعی، مجموعه آثار کتاب نهم
1968 روانشناسی و کیمیاگری
1968 آیون
1969 ساختار و دینامیسم روان
1969 روانشناسی و دین
1970- علوم کیمیاگری
1970 – تمدن در گذر
1972- روانشناسی و بیماریهای روانی
1974 – تیپ های شخصیتی
1974- میستریوم کونیانکتی نوس
1980- نماد زندگی

carljung — Tue, 24 Apr 2012 15:37:54 GMT

دارو در دست فرد نادان و ابله، زهر و مرگ است! همانطور که ما میخواهیم که یک جراح ، علاوه بر دانش و تکنیک ، دستان ورزیده ، شجاعت و حضور ذهن و قدرت تصمیم گیری نیز داشته باشد، از یک روانشناس تحلیل گر هم انتظار داریم که نه تنها از حیث تعلیمات و آموزش های لازمه ، بلکه از حیث تحلیل شخصیت خودش نزد یک آنالیست دیگر ، بسیار جدی عمل کند تا بتوان بیمار را بدست او سپارد. من حتی تا آن حد میخواهم بگویم که تمرین تکنیک های روانکاوانه پیش شرط اش نه تنها استعداد و ودیعه خاص روحی آن فرد ، بلکه اهمیت دادن بسیار جدی او در ساختن و شکل دادن کاراکتر خودش است.

" کارل یونگ" – تئوری روانکاوی تحلیلی

Medicine in the hand of a fool was ever poison and death. Just as we demand from a surgeon, besides his technical knowledge, a skilled hand, courage, presence of mind, and power of decision, so we must expect from an analyst a very serious and thorough psychoanalytic training of his own personality before we are willing to entrust a patient to him. I would even go so far as to say that the acquisition and practice of the psychoanalytic technique presuppose not only a specific psychological gift but in the very first place a serious concern with the moulding of one's own character. "The Theory of Psychoanalysis" (1913).

Carl Jung; Freud and Psychoanalysis. P.450

سری دوم فروش کتاب های روانشناسی تحلیلی

carljung — Sun, 22 Apr 2012 09:35:00 GMT

اطلاعیه : سری دوم فروش کتاب های مجموعه روانشناسی تحلیلی.

شروع سفارش ویژه : 2 اردیبهشت تا 14 اردیبهشت
سفارش ویزه : همه عناوین 120 هزار توامن (که شامل هزینه ارسال هم خواهد بود)

شروع سفارش عادی : 16 اردیبهشت تا 31 اردیبهشت
سفارش عادی : درخواست موردی از لیست 5 عنوانی زیر که هزینه ارسال هم بر عهده خریدار خواهد بود

----------
"دوستان برای اطلاع از نحوه سفارش به قسمت پائینی پوستر مراجعه کنند"
---------

این مرحله فقط برای سفارش در سطح شهر "تهران" است.
(دوستان هر سئوالی دارند در کامنت ها بپرسند)

کتاب های 30.000 تومانی

1. The Gods Within
http://www.amazon.com/The-Gods-Within-interactive-archetypal/dp/1905047991

2. The Hero Within
http://www.amazon.com/The-Hero-Within-Archetypes-Live/dp/0062515551

3. Awakening the Heroes Within
http://www.amazon.com/Awakening-Heroes-Within-Archetypes-Ourselves/dp/0062506781/ref=pd_bxgy_b_img_b

4. روانشناسی و شخصیت
http://www.facebook.com/photo.php?fbid=254907551191446&set=a.283814364967431.86657.208413802507488&type=3

---------------------------------------
قیمت : 40.000 تومان

5. روانشناسی و کیمیاگری
این نسخه چاپ آستان قدس رضوی سال 72 است. و 70 صفحه از کتابی که نشر جامی سال 90 منتشر کرده است بیشتر است.

carljung — Sun, 22 Apr 2012 09:30:57 GMT

طلوع او مثل فجر یقین است و بر ما مثل بارانِ آخر که زمین را سیراب میکند خواهد آمد. پس بیایید نزد خداوند بازگشت نماییم، زیرا که او دریده است و ما را شفا خواهد داد، او زده است و ما را شکسته بندی خواهد نمود. بعد از دو روز ما را زنده خواهد کرد، در روز سوم ما را خواهد برخیزانید. پس خداوند را بشناسیم و به جد و جهد، معرفت او را تعاقب نماییم. طلوع او مثل فجر یقین است و بر ما مثل باران آخر که . . .

قهرمان هزار چهره، جوزف کمپبل ، متن تورات

نیروانا عبارتست از "خاموش کردنِ آتشِ سه لایۀ هوس، دشمنی و وهم".

هدفِ تعالیمِ مذهبی از معالجۀ افراد، برگرداندنِ آنها به سوی توهمات عمومی و همگانی نیست؛ بلکه جداکردنِ فرد از هرگونه توهم است و این کار را از طریقِ تنظیمِ مجددِ هوس ها و دشمنی ها و خصومت ها انجام نمیدهد، چراکه اینکار فقط زمینۀ جدیدی برای توهم بوجود می آورد -بلکه محرک ها را از ریشه از بین میبرد. طبق طریقِ هشت مرحله ای بودایی:

ایمان به جا، نیات به جا
گفتار به جا، کردار به جا
معاش به جا، تلاش به جا
آگاهی به جا، تمرکز به جا

با گذر از این طریق و با رسیدن به مرحلۀ "نابودیِ توهم، هوس و دشمنی" (نیروانا) ، ذهن می فهمد که نیروانا آن چیزی نیست نیست که او می اندیشید: اندیشه میرود .
و ذهن در جایگاه حقیقی اش آرام میگرد و در آنجا می آرامد تا هنگامیکه تخته بندِ تن بر خاک افتد.

ستارگان، تاریکی، یک چراغ، یک شبح، شبنم، یک حباب
یک رویا، یک شعاع و یک ابر
چنین باید به همۀ آن چیزهایی که ساخته شده اند بنگریم.

.
.

جورف کمپبل، قهرمان هزار چهره

نیروانا / وحدت

با رسیدن به مرحله ی "نابودیِ توهم، هوس، و دشمنی" (نیروانا)، ذهن می فهمد که نیروانا آن چیزی نیست که او می اندیشید: اندیشه می رود. و ذهن در جایگاه حقیقی اش آرام می گیرد. و در آن جا می آرامد تا هنگامی که تخته بند تن بر خاک می افتد.

ستارگان، تاریکی، یک چراغ، یک شبح، شبنم، یک حباب
یک رویا، یک شعاع و یک ابر
چنین باید به همۀ آن چیزهایی که ساخته شده اند بنگریم.

با این حال، بوداهیساتوا، زندگی را ترک نگفت. روی اش را از حقیقتِ تعالی بخش اندیشه یا همان حیطه ی درونی (آن جا که ورای سخن و گفتار است و فقط میتوان به عنوان "تهی" توصیفش کرد) به سوی حیطه ی برون چرخاند و دوباره به جهان پدیدار نگریست و در برون، همان اقیانوس هستی را دید که در درون دیده بود. "شکل" تهی است و تهی در حقیقت همان شکل است! تهی از شکل متفاوت نیست و شکل تفاوتی با تهی ندارد. هر آنچه شکل است، تهی است. هر آنچه تهی است، شکل است و همین امر درباره ی ادراک، نام، مفهوم و معرفت صادق است.

ورای توهماتِ منِ سابقش(ایگو)، که ملزم به خود، مدافع خود و متوجه خود بود، او در درون و برون به آسایش و آرامش میرسد. آنچه در بیرون می بیند، جنبۀ بصریِ تهیِ باشکوه و تعالی بخش اندیشه است که تمام تجربیاتش از من(ایگو)، شکل، ادراک، گفتار، مفاهیم و معرفت بر پایه ی آن قرار دارد و او سرشار از رحمت برای موجوداتِ وحشت زده از خویشتنی است که در چنگال کابوس های خود زندگی میکنند. او بر می خیزد، به میان آنها باز می گردد و به عنوان مرکزی بدونِ من(ایگو) در بین شان سکنی می گیرد و اصل تهی بودن، در کمال سادگی اش از او ساطع میشود.
و این بزرگترین "عمل رحیمانه ی" اوست، چون از طریق همین عمل، این حقیقت آشکار میشود که درک کردنِ آن کس که آتش سه لایه ی هوس، دشمنی و توهم در او مرده است ، مساوی با درک این است که این جهان نیز، نیروانا است. امواج موهبت برای آزادیِ همۀ ما از او ساطع میشود. "این زندگیِ خاکی هم از نیروانا نشات گرفته است و حتی کوچکترین تمایزی بین آنها وجود ندارد.

میتوان گفت که هدف روش های درمانیِ مدرن هم که همان بازگشت به زندگی است، از طریق قواعد کهن دینی حاصل میشود؛ فقط دایره ای که بوداهیساتوا می پیماید، طولانی تر است و کناره گیری از دنیا در آن عیب و نقص نیست بلکه قدم اول بسوی راه باشکوهی است که با توجه به خلاءِ عمیقِ چرخۀ کیهانی، در دورترین پیچِ آن، میتوان به بیداری رسید. هندوان هم این ایده آل را به خوبی می شناسند: آنکه در زندگی به آزادی رسیده است، بی میل و هوس، رحیم و خردمند "در حالیکه قلبش از طریق یوگا متمرکز شده، به همه چیز یکسان می نگرد، خود را در همه ی هستی و همه ی هستی را در خود می بیند، به هر طریق که زندگی اش را بگذراند، او در خدا می زید.

جوزف کمپبل

در یک کلام اولین کار یک قهرمان، کناره گیری از صحنه ی جهانِ ظواهر و تاثیرات تابعِ آن به سوی مناطقِ غیر قابل پیش بینیِ روان است ! جایی که مشکلات واقعا رسوب کرده اند.

جوزف کمپبل

همه چیز در فرآیندِ آمد و شد است.
گیاهان شکوفا میشوند، فقط برای اینکه به ریشه بازگردند.
بازگشت به ریشه، مانند جستجوی آرامش است.
جستجوی آرامش مثل حرکت به سوی سرنوشت است.
و حرکت به سوی سرنوشت همچون جاودانگی است.
شناختِ جاودانگی، بیداری است
و عدمِ شناختِ جاودانگی، شر و بی نظمی به همراه دارد.

شناختِ جاودانگی به انسان قدرت درکِ بالایی اعطا میکند؛
قدرتِ درک، ذهنِ او را وسعت می بخشد،
وسعتِ دید، صداقت به همراه می آورد؛
و صداقت همچون بهشت است.

جوزف کمپبل

برکتِ اعلی که انسان برای جسمِ فناناپذیرِ خود می خواهد، سکونتِ دائمی و بی وقفه در بهشت شیر است که هرگز مخدوش نشود:

"با اورشلیم شادمان باشید و با او به شادی بسربرید، همه ی شما که او را دوست می دارید شادمانه با او باشید، همه ی شما که برای اش عزاداری میکنید باشد که از سینه ی او به تسلی بنوشید: باشد که از شیر او بهره مند شوید و از فراوانیِ شکوه اش لذت برید، که خداوند می گوید به هوش باشید من آرامش را چون رودخانه ای در آن جاری می سازم... باشد که از او بنوشید، از پهلوانش زاده شوید و بر زانوانش بازی کنید". (اشعیای نبی)

غذای روح و جسم، و آرامیِ قلب، هدیه ی "شفای مطلق" است.
سر پستانی که تا ابد شیر از آن جاریست. کوه المپ سر به قلک می کشد و خدایان و قهرمانان از غذای نامیرایی در ان بهره مند می شوند. در کوهستان مخصوصِ ووتان چهارصد و سی و دو هزار قهرمان از گوشتِ تمام نشدنیِ ساکریمنیر یا گرازِ کیهانی می خورند و با شیری که از سینه ی بز ماده ی هایدرون جاری است لقمه هایشان را فرو می دهند: بزی که از برگ های درختِ زبانِ گنجشکِ کیهانی تغذیه میکند. در تپه های پریانِ ارین، توتادی دانانِ نامیرا از خوک های مننن تغذیه میکنند که خود را ترمیم و زنده میکند و به فراوانی از آبجوی گوئیبن می نوشند.

در پارس، خدایان در باغ کوهستانی بر فراز کوهِ هارهبرزایتی(البرز) از هومه ی جاودان می نوشند که از درختِ گائوکرنا، درختِ زندگی، حاصل میشود. خدایان ژاپنی ساکی مینوشند، خدایانِ پولینزیائی آوِه و خدایانِ آزتک از خونِ مردان و دوشیزگان می نوشند. و نجات یافتگان به دستِ یهوه در باغِ مسقفِ خود، از گوشتِ تمام نشدنی و لذیذِ هیولاهایی چون بهیموت، لویاتان و عزازیل تناول میکنند و از شرابِ شیرینِ جاری در چهار رودِ بهشت سیراب میشوند.

جوزف کمپبل / قهرمان هزار چهره

کمبل: اما دلدادگی نیز می تواند به نوعی تکانه ی مذهبی تبدیل شود. تروبادورها دلدادی را به مثابه عالی ترین تجربه ی معنوی درک می کردند.

تجربه اروس نوعی تصرف است. در هند، خدای عشق، جوانی قوی هیکل و پرابهت، و مسلح به یک کمان و ترکشی پر از تیر است. تیرها نام هایی از قبیل "عذاب مرگ آفرین"، "گشایش" و نظایر آن را دارند. در واقع، او این تیر را چنان وارد بدن شما می کندکه گویی نوعی انفجار کامل فیزیولوژیک - روانشناختی اتفاق می افتد.

نوع دیگر عشق، یعنی آگاپی، عشق به همسایه، مانند عشق به خویش است. در این حالت نیز فرقی نمی کند که شخص مورد نظر چه کسی باشد. فقط همسایه ی شماست و باید آن نوع از عشق را نسبت به او داشته باشید.

اما در مقوله ی دلدادگی با آرمانی کاملا شخصی مواجه ایم. به روایت مندرج در سنت تروبادورها، آن نوعی از تصرف که در پی تلاقی نگاه ها صورت می گیرد، تجربه ای چهره به چهره است.

مویرز: در یکی از آثار شما درباره ی این تلاقی نگاه ها شعری وجود دارد: "از طریق چشم ها است که عشق به قلب می رسد..."

کمبل: این تلقی کاملا مغایر با همه ی چیزهایی است که کلیسا توصیه می کند. تجربه ای ضخصی و فردی است، و گمان می کنم همان مطلب اساسی و مهم مربوط به غرب باشد که آن را با کلیه ی سنت های دیگری که من می شناسم متفاوت می کند.

مویرز: پس شهامت عاشق شدن، به شهامت تایید تجربه ی شخصی در مقابل سنت، یعنی سنت کلیسا تبدیل شد. چرا این موضوع در تکامل غرب اهمیت داشته است؟

کمبل: به این دلیل که این تاکید بر فرد را به غرب داده است. اینکه شخصی باید به تجربه ی خود اعتماد کند، نه حرف هایی که صرفا از دهان دیگران به او رسیده است. این تلقی بر اعتبار تجربه ی فرد از ماهیت انسانیت، زندگی، و ارزش ها در مقابل یک نظام یکپارچه و فراگیر تاکید می گذارد. نظام یکپارچه نوعی نظام ماشینی است: هر ماشینی شبیه به ماشین دیگری کار می کند که از همان کارگاه بیرون آمده است.

کتابی به واقع مقدس: قدرت اسطوره: جوزف کمبل: عباس مخبر

نشر مرکز صفحه ی 277

به علاوه، حتی ناگزیر نیستیم خطر ماجراجویی را به جان بخریم،
زیرا قهرمانان همه ی دوران ها قبلا این کار را کرده اند.
هزارتو کاملا شناخته شده است.
فقط باید ردپای قهرمان را دنبال کنیم؛ در این صورت، هر کجا آموخته بودیم کراهتی ببینیم، خدایی خواهیم یافت؛ و هر کجا آموخته بودیم دیگری را به قتل برسانیم، خود را خواهیم کشت؛ و هر کجا آموخته بودیم به بیرون سفر کنیم، به مرکز تجربه ی خویش بازخواهیم گشت؛ و هر کجا آموخته بودیم تنها باشیم، با همه ی جهان خواهیم بود

جوزف کمبل

پی نوشت :
کتاب قدرت اسطوره – گفتگوی بیل مویرز با جوزف کمبل – ترجمه ی عباس مخبر – نشر مرکز – چاپ دوم 1380 – صفحه ی 188

خویشتن نامیرا

میدان نبرد سمبولی از میدان زندگانی است که در آن، هر جاندار از مرگِ دیگری زنده است. درکِ گناهِ ناگزیر زندگی، ممکن است قلب را چنان بیمار کند که همچون هملت یا آرجونا، شخص از ادامه ی آن سرباز زند. از سوی دیگر، فرد ممکن است همچون بیشتر ما انسان ها، تصویری دروغین و به دور از انصاف از خود بیافریند که او را چون پدیده ای استثنایی در جهان تصویر کند. یعنی کسی که همچون دیگران گناهکار نیست، بلکه برعکس در گناهان ناگزیری که مرتکب میشود، حق همیشه با اوست، چراکه او نماد خوبی است. این نوع حق به جانب بودن باعث بوجود آمدنِ نوعی سوء تفاهم هم درباره ی خود و هم درباره ی طبیعتِ انسان و جهان میشود.

هدف اسطوره اینست که خوداگاه فردی را با اراده ی کیهانی آشتی دهد و به این وسیله، نیازِ به انکار زندگی را از میان بر دارد. این امر حاصل نمیشود مگر با درکِ رابطۀ حقیقی موجود بین پدیدۀ گذرای زمان با زندگیِ نامیرا که در همه ی ما زندگی میکند و می میرد.

درست مثل شخصی که لباس های کهنه را به دور اندازد و لباس نو بر تن کند، خویشتن تجسم یافته هم، جسدهای فرسوده را به دور اندازد و وارد جسدهای نو شود. اسلحه های برنده آن را نمی بُرند، آتش آن را نمی سوزاند، آب آن را خیس نمیکند، باد آنرا نمی فرساید، این خویشتن را نمی توان بُرید، سوزاند، خیس کرد و یا فرسود. جاودان، حاضر در هر کجا، بدون تغییر و بدون حرکت، خویشتن همیشه همان است که بود.

اگر در دنیای عمل، انسان نگران نتیجه ی اعمالش باشد، مرکزیت اش در اصل جاودانگی را از دست میدهد، ولی اگر نتیجه و ثمره ی اعمالش را در دامان خداوندِ حی گذارد، به واسطۀ آنها رها شود، درست مثل اینکه قربانی ای به درگاه برده باشد، که او را از اسارتِ دریای مرگ میرهاند. بدون وابستگی کاری را که باید انجام دهی، به انجام رسان... همه ی اعمال خود را را تسلیم من کن، نیتِ ذهن ت را بر خویشتن قرار ده و خود را از خواسته ها و خودخواهی ها و جنگ برهان، غم دیگر تو را نخواهد آزرد.

قهرمان هزار چهره/ جوزف کمپبل

رهایی _ اسطوره و روانشناسی

بهشت و جهنم، عصر اسطوره ای، المپ و دیگر منزل گاهانِ خدایان، همه از دید روان شناسان سمبول هایی از ناخودآگاهند. بنابراین کلید ورود به نظام های مدرنِ تفسیرهای روانشناسی از این قرار خواهد بود. قلمرو متافیزیکی= ناخوداگاه. به همین ترتیب کلید گشودنِ در از سوی دیگر، همین معادله است ولی برعکس: ناخوداگاه= قلمرو متافیزیکی. چون همانطور که عیسی میگوید: "به هوش باشید، ملکوت خدا درون شماست."

در حقیقت سقوطِ فراآگاهی به ناخوداگاهی، دقیقا معنای انجیلیِ هبوط است. محدودتر کردنِ آگاهی، فراآگاهی را به ناخوداگاه می کشاند و در همان دم، و به همان واسطه جهان را خلق میکند، برای همین است که ما نمی توانیم منبع نیروی کیهانی را ببینیم و به ناچار باید به اشکالِ پدیداری ای که از این نیرو منعکس میشوند، بسنده کنیم. رهایی عبارت است از بازگشت به فراآگاهی و به این ترتیب از میان رفتنِ جهان. این درون مایه ی بزرگ و قاعده ی دایره ی کیهان شناختی است، یعنی تصویر اسطوره ایِ هست شدنِ جهان و بازگشت دوباره ی آن به نیستی.

به این ترتیب تولد، زندگی و مرگِ یک شخص را میتوان فروشدن به ناخوداگاهی و بازگشت در نظر گرفت. قهرمان کسی است که در دوران حیات، فراآگاهی را بشناسد و نشان دهد یعنی مرحله ای که خلقت در برابر آن کمابیش ناخوداگاه است. سلوکِ قهرمان نشان دهنده ی لحظه ای در زندگیِ اوست که به بیداری میرسد. یعنی آن لحظه که او در عین حیات و زندگی، راهی به نورِ ماورای دیوارهای تاریکِ مرگِ زنده تمای ما میگشاید.

برای همین هم هست که سمبول هایی کیهانی، به گونه ای آمده اند که سرشار از تضادهایی والا هستند. تضادهایی که ذهن را سردرگم میکنند. ملکوت خدا درون ماست ولی در عین حال بیرون هم هست. با این حال خدا وسیله ای برای بیدار کردنِ شاهزاده خانم خفته (روح) است. زندگی، خواب او و مرگ، بیداریِ اوست. قهرمان که بیدار کننده ی روح خود است، خود تنها وسیله ای برای حل شدنِ خودش می باشد. بنابراین خداوند، آن بیدار کننده ی روح، مرگِ فوریِ خودش است.

شاید فصیح ترین سمبولِ این راز، خدای بر صلیب رفته باشد. خدایی که "خود را به خود" تقدیم میکند. اگر از یک سو نگاه کنیم معنای آن عبور قهرمان از عالمِ پدیدار و رسیدن به فراآگاهی است: بدن با پنج حس اش –مثل شاهزاده ی پنج اسلحه که به چسبنده-مو چسبیده بود، از صلیبِ معرفتِ زندگی و مرگ آویزان میشود. در حالی که پنج میخ در او فرورفته است(دو به دو دست، دو به دو پا و سر که با خار تزیین شده است). ولی از سوی دیگر خداوند، به اراده ی خود پایین می آید و درد و رنج جهانِ پدیدار را به خود می خرد.

خداوند، زندگیِ انسانی به خود میگیرد و انسان، خدای درون اش را درست در میانه ی صلیب آزاد میکند. و میانه ی صلیب همان "همزمانیِ تضادها" است. همان درِ خورشید که خداوند از آن پایین می آید و انسان بالا میرود – و هریک غذای دیگری میشود.

البته دانشجوی امروزی ممکن است این سمبول ها را به دلخواه بخواند، گاه به عنوانِ نشانه ای از جهلِ دیگران و گاه به عنوان نشانه ای از خودش برای خودش، و یا متافیزیک را در حد روانشناسی پایین آورد و برعکس. راه سنتی این بود که باید از هردو سو برسمبل تمرکز و مداقه کرد. به هرحال آنها، از استعاره هایی می گویند که سرنوشت، امید، ایمان و رازِ تاریکِ بشر هستند.

جوزف کمپبل/ قهرمان هزار چهره

carljung — Sun, 22 Apr 2012 09:27:58 GMT

این خالقِ انسان، از سر رحمت و عشق به تمام اشکالی که در زمان می ایند، به این دریای پر آشوب، صورتی اعطا می کند، ولی از آنجا که کاملا از آنچه میکند آگاه است، آب های اولیه ی زندگی که اعطا میکند، اشکِ چشمانِ اوی اند.

...تناقض خلقت، یعنی برون آمدنِ اشکالِ زمان مند از دل جاودانگی می باشد، و این راز اصلیِ پدر است. هیچوقت نمی توان آن را کامل توضیح داد. بنابراین در هر نظام دینی هسته ای مرکزی وجود دارد، یک پاشنه ی آشیل که انگشتانِ مادر را لمس کرده است. همین جاست که امکان رسیدن به معرفتِ کامل، نقصان یافته است. مشکلِ قهرمان اینست که خود (و جهان اش را) دقیقا از همین نقطه عبور دهد، تا بتواند نقطه ی مرکزیِ هستیِ محدودِ خود را نابود کرده، محو کند.
مشکلِ قهرمانی که به دیدار پدر میرود این است که بتواند ورای وحشت ها، روح خود را بگشاید، چنان که آماده ی درکِ این موضوع باشد که چطور تمام تراژدی های دیوانه وار و بیمارگونِ این جهان را با همین نقطه ی کورِ خاص، تعالی می بخشد و برای لحظه ای بر می خیزد تا نگاهی به سرچشمه بیندازد. او صورتِ پدر را می بیند، درک میکند و اکنون آن دو با هم هماهنگ اند.

درد و رنجِ آزمون بلافاصله به سراغ پسری می آید که واقعا بزرگ شده، لایقِ شناختنِ پدر باشد. جهان برای او دیگر دره ای غرقه در اشک نیست بلکه مکانی شادی بخش و سرشار از حضورِ جاودانی او است. غزلِ زیبایی که در زیر می آید متعلق به زاغه نشینانِ فقیرِ اروپای شرقی است که هم زمان با جاناتان ادواردز می زیستند ولی درست برخلافِ او متوجه غضب خدایی خشمگین نبودند:

آه، ای خدای جهان
آوازی برای ات بسرایم
کجا تو را توان یافت
و کجا تو را نتوان یافت
زهرجا گذر کنم – تو آنجایی
به هر کجا بمانم – باز هم تو آنجایی
روزگارم خوش باشد – شکر تو گویم
روزگارم بد حال باشد – بازهم شکر تو گویم
تو هستی، بوده ای و خواهی بود
مالک بوده ای، مالک هستی و مالک خواهی بود
آسمان از آنِ توست، زمین از آن تو
تو بلندی ها را از خود پر کرده ای
و پستی ها را از خود سرشار
به هر کجا رو کنم تو و فقط تو آنجایی.

جوزف کمپبل

خدایگان

یکی از قدرتمندترین و محبوب ترین بودهیساتواها در مکتبِ بوداییِ ماهایانای تبت، چین و ژاپن، آوالوکیتشوارا، آورنده ی نیلوفر است. به او "خدایی که با رحمت به پایین نظر میکند" می گویند چون به همه ی موجوداتِ عالمِ احساس، که از مصیبتِ هستی در رنج اند، با هم دردی نظر میکند.

.......شاید در هر دقیقه بیش از تمام خدایانِ دیگری که انسان میشناسد، برای او دعا میشود. چون در آخرین زندگی اش به عنوانی بشر در روی خاک، هنگامی که مرزهای آخرین آستان را هم پشتِ سر گذاشت(یعنی لحظه ای که درهای بی زمانی به روی اش باز شد و رو سوی نیستی، ورای رازهای سراب مانندِ جهانِ نام و محدود بایستاد) لحظه ای توقف کرد و با خود عهد بست که پیش از ورود به نیستی، تمامِ موجودات را بدونِ استثنا به بیداری رساند و از آن هنگام، تمامِ تار و پودِ هستی را با رحمتِ خود و حضورِ امداد رسان اش اشباع کرده است. و برای همین کوچک ترین دعایی که در امپراطوریِ معنویِ وسیعِ بودا خطاب به او خوانده شود، در درگاهِ رحمتش شنیده میشود. به اشکال مختلف درآمده، در ده هزار جهان سیر میکند و در هنگامِ نیاز و نیایش ظاهر میشود. او خود را به شکلِ بشر با دو بازو ظاهر میکند و یا به اشکالِ فوق بشری با چهار، شش، دوازده، و یا هزار بازو درمی آید، و در یکی از دست های چپش نیلوفرِ جهان قرار دارد.

همچون خودِ بودا، این وجودِ خدای گون، الگوی موقعیتی الهی است که قهرمانِ انسانی پس از گذشتن از آخرین وحشت های جهل به آن میرسد. "هنگامی که حجابِ آگاهی از میان رفت، آنگاه او از تمامِ وحشت ها رهایی یافت و به آن سوی تغییر و تحول رسید" این توان بالقوه ی رسیدن به رهایی در همه ی ما هست و هرکس با رسیدن به مقامِ قهرمانی می تواند به آن نایل شود، چون می خوانیم: "همه ی چیزها بوداست" و یا (به بیانی دیگر میتوان گفت): "همه ی موجودات بی خویش اند".

جهان از بودهیساتوا سرشار شده و نور گرفته است ولی او را "که هستی اش بیداری است" در بر نمی گیرد، بلکه این اوست که جهان یعنی نیلوفر را در دست دارد. درد و لذت او را در بر نمی گیرند، او آنها را با آرامشی عمیق در بر دارد. از آنجا که او آنی است که همه ی ما می توانیم باشیم، حضورش، تصویرش و حتی ذکرِ نام اش، یاری بخش است.

"تاج گلی بر سر دارد با هشت هزار شعاع نورانی که زیباییِ مطلق در آن منعکس است. رنگ بدن اش ازغوانی طلایی است. رنگِ کفِ دستان اش مخلوطی از رنگِ پانصد نیلوفر است و بر هر یک از سر انگشتان اش هشتاد و چهر هزار علامتِ مُهر نشسته است. هریک از آن ها هشتاد و چهار هزار رنگ دارد و هریک از رنگ ها، هشتاد و چهار هزار شعاع نور، لطیف و ملایم بر همه ی عالمِ هستی می بارد. با این دست های جواهر نشان همه ی هستی را در آغوش میکشد. در هاله ی نورانیِ دورِ سرش پانصد بودا ایستاده اند که معجزه آسا دگرگون شده اند، و دور هرکدام از آنها پانصد بوداهیساتوا ایستاده اند که باز هرکدام هزاران خدای را به همراه دارند. هنگامی که پای بر زمین می گذارد، گل های الماس و جواهرات همه جا را در بر میگیرند. رنگِ صورت اش طلایی است و بر روی تاجِ جواهر نشان اش بودایی به بلندای دویست و پنجاه مایل ایستاده است......

جوزف کمپبل

در صدد دستیابی به چیزی باشید که برایتان لذت بخش باشد...تا بدین وسیله
عالم هستی تمام درهای بسته را به سوی شما بگشاید....

جوزف کمپبل

خانواده های خوشبخت همه شبیه یکدیگرند, در حالی که خانواده های بدبخت, هر یک به نوعی به بدبختی دچارند.

جوزف کمپبل

ما.. انعکاسِ صورتِ بوداهیساتوا

در سرزمین توهمات، در جهانِ شش لایه
عاملِ اصلی گناه است و ابهاماتِ ناشی از اعمال شر؛
در آن جا هرکس از خواهش ها و نفرت های اولیه اش پیروی میکند
و هرگز وقتی برای شناختن برابری ندارد.
آهای پسر از خواهش ها و نفرت ها حذر کن
اگر تهی بودنِ همۀ چیزها را بدانید همدردی
در قلب هایتان بیدار میشود
اگر بین خودتان و دیگران تمییز نگذارید
لایقِ خدمت به دیگران باشید
و اگر در خدمت به دیگران توفیق حاصل کردید
لایقِ دیدار من خواهید شد و با رسیدن به من، به بیداری خواهید رسید.

آرامش در قلب همگان وجود دارد چون آوالوکیتشوارا-کوانون، بودهیساتوای توانا، عشقِ بدونِ مرز، همه را شامل میشود، به همه توجه میکند و (بدون استثنا) در درونِ همه ی جانداران وابسته به جهانِ حس و احساس ساکن است. کمالِ بال های ظریفِ یک حشره را، که در گذرِ زمان شکسته است می بیند – و خودِ او کمال و نقصانِ آن است. رنجِ جاودانِ بشر، این موجودِ خود آزار، گمراه و گرفتار در تارهای جنونِ ناپیدای خود و ناامید را می بیند و می داند که انسان رازهایی را در درون دارد، هرچند آنرا نمی شناسد و به هیچ وجه از آن استفاده نمی برد، و بوداهیساتوا، خود، این راز است. آرام و متین بر فرازِ انسان، فرشتگان ایستاده اند و زیرِ او، دیوها، مردگانِ غمگین، شعاعِ دستانِ جواهرنشانِ بوداهیساتوا، همه ی آنان را بشوی خود میکشد و آن ها خودِ اوی اند، همانطور که او آنهاست.

مراکز آگاهیِ محدود و بسته، در هزاران شکل، در تمامِ لایه های هستی، از برکه ی بی زمان هیچ بیرون می آیند، در زندگی شکفته میشوند و بی درنگ همچون حبابی ناپدید میشوند. منظور از هستی، فقط جهانِ حاضر نیست که مرز آن کهکشان راه شیری باشد، بلکه فراتر از آن، منظور انتهای فضای لایتناهی است، کهکشانی فراسوی کهکشانی دیگر، جهانی فراسوی کائنات، همه مراکز آگاهی ای هستند که از دلِ هیچ بیرون می آیند. زمان و باز هم زمان: گروه های کثیری در زمان زندگی میکنند، همه رنج میکشند و همه بر حلقۀ نازک و محکمِ خویشتن بسته شده اند، می زنند، میکشند، تنفر دارند و فراسوی پیروزی، خواستارِ آرامش اند. این ها همه فرزندان او و اشکالِ دیوانه وارِ ناپایداری هستند که در عین حال جاودان اند، همه رویای طولانیِ آن رحیمِ رحمان هستند که جوهرش، جوهرِ تهی و هیچ است: "وخداوند از روی رحمت به پایین مینگرد".

ولی این نام، معنای دیگری هم دارد: "خداوندی که در درون دیده میشود" ما همه انعکاسِ صورتِ بوداهیساتوا هستیم. آن رنجبرِ درونِ ما، همان وجودِ الهی است. آن پدر جهان گیر و ما یکی هستیم و این بینشی رهایی بخش است. هر مردی که می بینیم، همان پدرِ حمایت گر است و باید این را هم بدانیم که اگرچه این بدنِ رنج کشیده، مدافع خود، محدود و جاهل، گاه می پندارد که یک دشمن، یک بیگانه، او را تهدید میکند، اما این بیگانه هم چیزی جز خدا نیست. دیو ما را در هم میشکند ولی قهرمان، آن رهرو آماده، "همچون یک مرد واقعی" به مراسمِ تشرف تن در میدهد؛ و به هوش باشید او خود پدر است، ما در او و او در ما، مادرِ عزیز و حمایت گرِ بدنِ ما نمی توانست در مقابلِ پدرِ مارِ بزرگ از ما دفاع کند؛ بدنِ مادی و میرایی که او به ما هدیه کرده بود به قلمرو هراس انگیزِ پدر برده شد. ولی مرگ پایان کار نیست، زندگی ای نو، تولدی نو، معرفتی نو از هستی به ما داده میشود، معرفت به این که ما فقط در این کالبد زندگی نمیکنیم که در همۀ بدنها هستیم، در تمام کالبدهای جهان، همچون بوداهیساتوا آن پدر خود هم رحِم بود، هم مادر و هم تولد دوباره.

جوزف کمپبل

carljung — Sun, 22 Apr 2012 09:25:03 GMT

ملاقات با خدابانو /2

مثالِ نابودیِ کاملِ جوانِ ورزشکار، اکتیون، به دستِ دیانا، نشان دهنده ی تندبادهایِ خوف انگیزی است که در این سمبل ها وجود دارند، و این سمبل ها چیزی جز تمایلات سرکوب شدۀ ذهن و جسم نیستند!

اکتیون بصورتِ تصادفی، سر ظهر با این خدابانوی خطرآفرین ملاقات کرد، یعنی لحظه ی سرنوشت سازی که خورشید از مرزِ جوانی در میگذرد، در اوجِ صعود در تعادل ایستاده و آمادۀ شیرجه زدن به دل مرگ است.

اکتیون دوستانش را ترک کرده بود تا استراحت کند و خود با سگ های اصیل اش، پس از یک مسابقۀ دو در صبحگاهان، بدون قصدی قبلی، برای گشت و گذار، از درختستانها و مزارعِ آشنا عبور کرد و برای کشف و جستجو واردِ جنگل های همسایه شد. به دره ای سراپا پوشیده از درختانِ سرو و کاج رسید و با کنجکاوی به دلِ جنگلِ انبوه نفوذ کرد.

در دل جنگل، به غاری رسید که چشمۀ آبی آرام و جویباری که راه به سوی برکه ای سبز می گشود، در آن وجود داشت. این پناهگاهی مسقف، استراحتگاهِ دیانا بود و در همان لحظه او، کاملا برهنه، با پریانِ همراهش، به حمام رفته بود. او نیزۀ شکار، تیردان و کمانی زه گشوده اش را کنار گذاشته بود و سندل ها و ردای اش را از تن درآورده بود. یکی از پریانِ برهنه، طره های گیسوانِ خدابانو را گره زده بود و چند پری دیگر با کوزه های بزرگِ آب بر او آب می پاشیدند.

هنگامیکه مرد جوان و سرگردان، سرزده وارد آن محلِ دل انگیز شد، فریادِ وحشتِ زنان به آسمان رفت و تمام پریان به سوی بانویشان شتافتند تا او را از چشمِ نامحرم بپوشانند. ولی دیانا طوری ایستاد که سر و شانه هایش، بالاتر از پریان بود. جوان او را دیده و باز هم به تماشای اش مشغول بود. دیانا در جست و جویِ کمان اش، نگاهی به دور و بر انداخت ولی کمان خارج از دسترس بود، پس به سرعت دست سوی اولین چیزی که در ان نزدیکی بود دراز کرد، مشتی آب برداشت و به صورتِ اکتیون پاشید و با عصبانیت فریاد کشید: "حالا اگر میتوانی برو و به همه بگو خدابانویی را برهنه دیده ای".

بر سرش شاخ سبز شد، گردن اش کلفت و دراز و سرِ گوش هایش تیز شد. بازوهای اش به اندازه ی پاهای اش دراز شد و دست ها و پاهای اش به سُم بدل گشت.وحشت زده از جای جهید و دور شد. در حالیکه خود از سرعتِ زیادش در شگفت شده بود.

ولی هنگامیکه برایِ تازه کردنِ نفس و نوشیدنِ آب لحظه ای مکث کرد و بر برکه ای آرام خم شد، با دیدنِ چهرۀ خود وحشت زده و متعجب به عقب پرید. سونوشتی هراس انگیز در انتظار اکتیون بود. سگ های شکاری خودش، با شنیدنِ بویِ گوزنِ نر، عوعوکنان به سوی اش آمدند.

لحظه ای از شنیدنِ صدای آنها خوشحال شد و مکث کرد ولی بعد خود به خود ترسید و فرار کرد. گروهِ شکار او را تعقیب کرده، اندک اندک نزدیک میشدند. وقتی سگ ها به پاشنه های پایش نزدیک شدند و اولین سگ بر تهیگاه اش جهید، اکتیون سعی کرد آنها را به نام بخواند ولی صدایی که از گلوی اش خارج شد، صدایی انسانی نبود. سگ ها او را در چنگال گرفتند، او به زمین افتاد و یارانِ شکار، در حالیکه برای تشویقِ سگان فریاد میزدند، (به موقع سر رسیدند تا تیر خلاص را بزنند). دیانا که از فرار و مرگ او به صورت معجزه آسایی خبردار شده بود، اکنون میتوانست آسوده بیارامد.

جوزف کمپبل

خدابانو/3

در کتب هندی تانترا، چه در قرون وسطی و چه در دوران جدید، مسکنِ خدابانو را "جزیرۀ جواهرات" می نامند. تختِ خدابانو در این جزیره میانِ جنگلِ درختانِ آرزو قرار گرفته است. سواحلِ جزیره را شن هایی طلایی پوشانیده اند و آب های آرامِ اقیانوس که شهدِ جاودانگی است، این شن های طلایی را می شویند.

آتشِ زندگی، رنگ خدابانو را سرخ کرده و زمین، منظومۀ شمسی و کهکشان های دوردست همه، رحمِ او را برآمده کرده اند، چون او خالقِ جهان، مادرِ جاودان و باکرۀ جاوید است. او دربرگیرندۀ تمام حلقه هاف روزی دهنده ی تمام روزی دهندگان، و زندگی بخشِ تمام زندگان است.

در عین حال او مرگِ همه ی میرندگان هم هست. تمام چرخۀ زندگی، از تولد گرفته تا نوجوانی، بلوغ، کهن سالی و مرگ در تاب خوردنِ او شکل میگیرد.

او رحم است و گود؛ مادری (خوک ماده ای) است که کودک اش (بچه اش) را می بلعد. پس "خوب" و "بد" در او یکی میشود و دو حالت مادرانه که ما در خاطر داریم، نه فقط به صورتِ فردی، که به شکلِ کیهانی نمایان می گردد.
از یک رهرو، انتظار میرود که با بی طرفی و انصاف درباره ی هردو سو بیاندیشد.

با این روش روحِ رهرو از عواطف و آزردگی هایِ دورانِ کودکی پاک میشود و ذهن اش آماده ی درکِ آن جضوری پوشیده و مرموز میگردد. حضوری که اساسا با در نظر گرفتنِ رضایتِ خاطرِ کودکانۀ بشر و شادی ها و غم های اش، جلوه ای از "خوب" و "بد" نیست، بلکه به معنای قانون و تصویری از ماهیتِ هستی است.

جوزف کمبل

زن / اسطوره

زن در زبانِ تصویریِ اسطوره، نمایانگرِ تمامیتِ آن چیزی ست که می توان شناخت و قهرمان، کسی است که به قصد شناخت، پای پیش گذارد. همگام با حرکت کُندِ او در معرفتی که همان زندگی است، شکل و هیئتِ خدابانو هم برای اش دچار تحول میشود: البته خدابانو هرگز نمیتواند بزرگتر از رهرو شود، اگرچه همیشه نوید میدهد که بیشتر و بزرگتر از قدرتِ درکِ فعلیِ اوست.

او می فریبد، راهنمایی میکند و رهرو را از پاره کردنِ زنجیرها منع میکند. اگر او بتواند با مفاهیمِ خدابانو هماهنگ شود، هردو، عارف و معرفه، از هر محدودیتی رها خواهند شد.

زن، راهنمای بشر به سوی اوجِ متعالیِ لذاتِ جسمانی است. اگر با چشمانِ ناقص به او بنگرند، به مرحله ای پست تر هبوط میکنند و اگر با چشمانِ شرور جهل به او نگاه کنند، محکوم به ابتذال و زشتی است!

ولی با نگاه کسیکه او را درک میکند، آزاد میشود!

قهرمانی که بتواند او را همچنان که هست، بدون هیاهویِ بسیار و با مهربانی و اطمینانی که محتاجِ آن است بپذیرد، بالقوه پادشاه و تجلیِ خدای جهانی است که به دست آن زن خلق شده است.

جوزف کمبل

بازگشت / عالم ذر / زمان مقدس و زمان آفرینش

سفرِ هراس انگیزِ قهرمان برای بدست آوردنِ چیزی نیست، بلکه برای بازپس گرفتنِ آن است. برای اکتشاف نیست، برای بازیافتن است! آنگاه مشخص میشود که این نیروهای الهی که قهرمان به جست و جوی شان برخاسته، و به سختی بدست آورده است، تمام این مدت در قلبِ خود قهرمان وجود داشته اند.
جوزف کمپبل

زمان مقدس دقیقا هم زمان با آفرینش است و به قول الیاده، اسطوره معادل بازگشت به ریشه ها و رجوع به زمان اسطوره ی بهشت گمشده است و برای شمن در حالت خلسه این جهان که بنابر تعبیرات نوین تحت سلطه ی قوانین زمان و مکان است وجود ندارد...
میرچاالیاده

هر شکلی به هر صورت، فقط به این علت که وجود دارد و تداوم می یابد، سرانجام نیروی خود را از دست می دهد و می پوسد؛ و برای این که دوباره نیرو بگیرد باید، ولو برای لحظه ای، در بی شکلی ذوب شود؛ باید به وحدت ازلی که از آن پدید آمده است بازگردد...به بی نظمی...به از خود بی خودی...به تاریکی...به آب (همان جا که آغاز شده)
میرچاالیاده اسطوره ی بازگشت جاودانه

هر چند ذهن مایل به بازگشت به عدن و لذت بردن از زمان مقدس است ولی در ناخودآگاه خود می داند که زمان مقدسی که در پس سر قرار دارد بی شک در دسترس نیست. بنابراین باید امکانی را در روبه رو در نظر گرفت......یوحنا مدعی می شود که به علت تبلیغ پیام خداوندگارش به جزیره ی پطموس تبعید شده است و در روز خداوند(منظور روز عیسی مسیح است) مشغول عبادت بوده که «صدایی بلند همچون صدای شیپور شنیدم که می گفت من الف و یا هستم. من ابتدا و انتها هستم......» (مکاشفات یوحنا ۱:۱۱)

به یاد آور زمانی را که پروردگارت از پشت [و صلب] فرزندان آدم، ذریة آنها را بر گرفت و آنان را گواه بر خویشتن ساخت [و فرمود]: آیا من پروردگار شما نیستم؟ گفتند: آری، گواهی می دهیم. برای اینکه در روز رستاخیز نگویید ما از این غافل بودیم.»

.....أَلَسْتُ بِرَبِّکُمْ قالُوا بَلی شَهِدْنا
قرآن حکیم، اعراف 172

در مطبِ روان پزشکانِ مدرن، مراحلِ سیرِ قهرمان، در رویاها و اوهامِ بیمار مشخص میشوند. تحلیل گر، در نقش یک یاری دهنده یا کاهنِ راهنمایِ آیینِ تشرف، به فرد کمک میکند که لایه های مختلفِ جهل و ناآگاهی نسبت به خویش را کنار بزند و به عمق رود، و همیشه پس از گذرِ اولین هیجاناتِ ناشی از قدم گذاشتن در راه های زیرین، این سیر به سفری در تاریکی، وحشت، نفرت و تصاویر ذهنیِ خوف انگیز بدل میشود.

معمای این مشکل غریب، این واقعیت است که دیدگاه آگاهانۀ ما در موردِ آنچه که زندگی باید باشد، به ندرت با آنچه که زندگی در حقیقت هست، تطابق دارد! معمولا ما در مورد خود و یا در حلقه ی دوستان مان از پذیرشِ تمامیت این قلب و هیجانِ شهوت ناک، گوشت خوار، بدبو، محافظِ نفس و پیش برنده سر باز میزنیم و می خواهیم آن را معطر، پاک و دگرگون کنیم و در عین حال تصور میکنیم که اگر در مرهم مگسی افتاده و یا در سوپ، تار موی ای وجود دارد، همه اش تقصیر آدم دیگری است.

ولی هنگامی که این حقیقت، ناگهان بر ما طلوع کند و یا بر ما تحمیل شود که همه چیزهایی که به آن می اندیشیم و همۀ کارهایی که انجام می دهیم، الزاما به بویِ ناخوشایندِ بدن، آلوده است، در آن لحظه معمولا احساس انزجار به ما دست میدهد. زندگی، اعمالِ زندگی، جوارحِ زندگی و مخصوصا زن به عنوان سمبول بزرگ زندگی، در چشم پرهیزگاران، در چشمِ ارواحِ خیلی پاک، غیر قابل تحمل میشود.

اوه! کاش این تنِ سختِ سخت جان می توانست بگذرد
و آب شود و هم چون شبنم محو گردد! و یا باز
کاش پروردگار جاوید خودکشی را نهی نفرموده بود! خدایا! خدایا!
.
.
و هملت سخنگوی بزرگِ این حال، چنین ادامه میدهد:
چقدر امورِ این جهان در نظرک فرساینده و نابکار و بی مزه و سترون می نماید!
تفوا تف بر این جهان بادا
باغی است پر گیاه هرز که دانه بر آورده و چیزهای پست و ناهنجار آن را در تصرف گرفته، که کار بدین جا کشد!

جوزف کمپبل

آزمون های قهرمان که مقدمه ی تجربه و عللِ نهایی بوده، سمبولِ بحران هایی است که در راهِ ادراکِ حقیقت برای اش وجود داشته است. تدراکی که آگاهیِ او را وسعت می داد و توانِ تصاحبِ کاملِ مادر-نابودگر، یعنی عروسِ تقدیر، و تحمل این بار را به او می بخشید. و از این راه، او به یگانگی با پدر میرسید؛ اکنون او در جای پدر نشسته است.

با این بیان و رد شکل نهایی، ممکن است این مشکل، دور از مسائلِ انسانِ عادی به نظر برسد، ولی در عین حال، محدودیتِ آگاهی، علتِ اصلیِ هر شکستی به هنگام رویارویی با مسایل زندگی است. دعوا و بدخلقی صورت های موقتِ جهل هستند و پشیمانی، ادراکی است که دیرهنگام حاصل میشود.

درکِ کاملِ اسطورۀ فراگیرِ گذرِ قهرمان، آن است که این اسطوره باید الگویی کامل برای زنان و مردان، در هر مرحله و مقامی باشد و برای همین، ساختارِ آن بسیار کلی است.

هرکس با توجه به این الگویِ کلیِ بشری، باید جایگاهِ خود را بیابد و با کمکِ آن از دیوارهایی که او را احاطه کرده اند، بگذرد.
دیو های اش را بشناسد و بداند کجا هستند، که آن ها انعکاسِ رازهای نفسِ اویند. بداند ایده آل های اش کدامند؟

که همانا نشانه های درکِ تنگ و محدودِ وی از زندگی می باشند!

جوزف کمپبل

carljung — Sun, 22 Apr 2012 09:22:47 GMT

گنجی که در جستجوی آ ن هستید در همان غاری است که از داخل شدن اش می ترسید!
"جوزف کمپبل"

جادۀ آزمون ها

هنگامی که قهرمان از آستان عبور کند، قدم به چشم انداز رویاییِ اشکالِ مبهم و سیال می گذارد، جایی که باید یک سلسله آزمون را پشت سر گذارد. این مرحله، مرحله ای محبوب در سفرهای اسطوره ای است: که مایه ی به وجود آمدنِ بخش اعظمی از ادبیاتِ جهان، درباره ی آزمون ها و سختی های معجزه آسا شده است.

همان امداد رسان غیبی که قبل از ورود به این حیطه، با قهرمان ملاقات کرده بود، اکنون با نصایحِ طلسم ها و ماموران مخفی، بطور نهانی به او یاری میرساند. و یا ممکن است قهرمان اولین بار همین جا نیرویِ مهربانی را که در عبور از گذارهای فرابشری حامیِ اوست ملاقات کند.

اگر کسی از هر جامعه ای که باشد، عمدا یا بدون قصد قبلی، سفری مخاطره آمیز به سرزمین ظلمات را برای خود آغاز کند و از کوچه های پر پیچ و خم هزارتویِ روح اش پایین رود، به زودی خود را در چشم اندازی سرشار از هیئت ها و اشکالِ سمبلیک خواهد بافت ( هیئت ها و اشکالی که هرکدام ممکن است او را ببلعند) این چشم انداز همچون سرزمین وحشی پوداک ها در سیبری و کوهستان های مقدسِ آن، عجیب و شگفت انگیز است. به کلام اهلِ سِر، این مرحله دومین مرحلۀ طریقت است، مرحلۀ "تزکیۀ نفس". وقتی حس های وجود "پاک و فروتن" میشوند و انرژی ها و علایق بر تعالی متمرکز میگردند.

و یا به کلام دنیای مدرن، این مرحله ، فرآیند کنار گذاشتن، فراتر رفتن و یا تحولِ تصاویرِ بجامانده از کودکی و گذشتۀ ماست. هنوز هر شب در رویایمان با وحشت بی زمان، هیکل های خوفناک، آزمون ها، یاران و آموزگاران مواجه میشویم و در این اشکال نه تنها انعکاس وضعیت کنونی خود را نمی بینیم، بلکه راهی برای نجات خواهیم یافت.

جوزف کمپبل

كهن الگوهايي كه كشف و درك شده اند، آن هايي هستند كه طي تاريخ و فرهنگ بشريت، تصاوير اسطوره اي، الهامي و آيين را برانگيخته و ايجاد كرده اند. اين «جاودانان رويايي» را نبايد با اشكال سمبليك شخصي اي كه در كابوس ها و شوريدگي هاي فرد مضطرب ظاهر مي شوند، اشتباه گرفت. رويا، اسطوره اي شخصي است و اسطوره، رويايي تهي از فرديت، به طور كلي هم اسطوره و هم رويا در ديناميك روان به گونه اي سمبليك عمل مي كنند. ولي در رويا اشكال اسطوره اي، به علت رنج هاي رويابين از اصل خود منحرف مي شوند، درحالي كه در اسطوره ها، مشكلات و مسائلي مطرح مي شوند كه در مورد تمام افراد بشر صدق مي كنند.

جوزف کمپبل

سفر قهرمانِ ، الگوی روایت ژوزف کمبل است از ماجراجوئی آرکی تایپ ای به نام "قهرمان" یعنی کسی که به نمایندگی از طرف قوم و قبیله و گروه و تمدن زمانه خود به راهی میرود تا به کارهای شگرف دست پیدا کند

مراحل سفر قهرمان ( مرد) :

1- جهان عادی- قهرمان ، ناآگاه ، در تلاطم روحی و بیقرار است. معضل هائی که در زندگی او هستند او ر ابه هر سوئی میکشند و فشار روحی بر او می آورند.

2- فراخوانی به ماجراجوئی – چیزی یا از جهان بیرونی و یا از درون فرد ، موقعیت را تکان میدهد و قهرمان را وادار میسازد تا با مسئله مواجه شود.

3- رد کردن و عدم پذیرش فراخوانی - قهرمان بدلیل ترس از ناشناخته و سعی بر دور بودن از ماجراجوئی ، ولو به مدت کوتاهی از قبول رفتن به راه سر باز میزند و یا ممکن است شخصی در اطراف او به او گوشزد کند که این سفر خطر ناک است .

4- رویاروئی با مرشد و مربی- قهرمان با فردی که پخته تر و جهان دیده تر است مواجه میشود . آن فرد به او تعلیمات لازم و وسائل کار را برای این سفر فراهم میکند و یا ممکن است این فرد درونی بوده و قهرمان به خردمندی و شهامت درونی دست پیدا کند.

5- گذر از آستانه – حالا قهرمان آماده برای ترک زندگی عادی و وارد خطه یا شرایط نا مانوس و قوانین و قواعد آن است.

6- آزمایش ها ، برخورد با یاران و دشمنان – قهرمان برای ثبات قدم اش بارها آزمایش میشود. در این راه همپایان و دشمنانی به او رخ می نمایند.

7- رویکرد و نزدیک شدن – قهرمان با دوستان جدید خود برای چالش بزرگ در آن عالم خاص آماده میشود.

8- پیش آمدهای طاقت فرسا – در میانه راه ، قهرمان وارد گود میشود و با مرگ و یا بزرگترین ترس های خود مواجه میشود. بعد از رویاروئی با مرگ ، زندگی جدید آغاز میشود.

9- پاداش – قهرمان گنجی را که از راه روبرو شدن با سیاهی مرگ بدست آورده بر میدارد و به راه می افتاد اما ممکن است دوباره در میانه بازگشت آ نر ا از دست بدهد.

10- راه بازگشت – قهرمان با گنجی که بدست آورده ، جهان مخصوص ر اترک میکند و بسوی خانه باز میگردد . گاهی در میان راه بازگشت باز هم مورد تهاجم قرار میگیرد.

11- رستاخیز ، این بار هم درست در آستانه بازگشت در سر مرز ها، باز یک آزمایش بزرگ دیگری رخ میدهد و قهرمان برای بار آخر فداکاری میکند و یک مرگ و تولد دیگر رخ میدهد اما در سطحی عالی تر و برتر. حالا دیگر تقابل ها و تضاد ها و دوقطبی ها با هم آشتی پذیر شده اند و چالش برطرف شده است .

12- بازگشت با آب حیات- قهرمان به خانه باز میگردد و یا در مرتبه ای دیگر با شخصیت استحاله یافته خود سفر دیگری ر اآغاز میکند.

نافِ جهان همه جا هست. و از آن جا که منشاءِ تمام هستی است، تمام خوبی ها و بدی های گوناگون جهان را در بر میگیرد. زشتی و زیبایی، گناه و فضیلت، لذت و درد همه و همه از آن به وجود می آیند.

هراکلیتوس می گوید: " نزد خدا همه چیز خوب و زیبا و به حق است، این انسان است که بعضی چیزها را حق و بعضی را ناحق فرض میکند" از این روست که همه ی هیکل های موردِ پرستش در معابدِ جهان، همیشه زیبا، مهربان و یا ضرورتا پاک و مطهر نیستند. هم چون خدایِ کتابِ ایوب، آن ها ورای معیارهای بشری اند.
.
.
پرهیزگاری، منِ خود محور را می کاهد و دست یابی به مرکزیتِ فراشخصی را ممکن می سازد؛ ولی وقتی انسان با این جایگاه برسد، پس دردها و لذت ها، گناهان و فضایل خودِ وی و یا دیگران چه میشوند؟ در واقع با گذر از اینهاست که نیروی متعالی درک میگردد، نیرویی که در تمام اینها زنده است، شگفت انگیز است و در تمام این مراحل ارزش خود را از تواضع و تسلیم ما میگیرد.

همانطور که هراکلیتوس میگوید: "همه یِ آن چیزهایی که به هم بی شباهتند، به هم می پیوندند و از تفاوت ها زیباترین هماهنگی زاده میشود، و همه ی این چیزها از جهد و کوشش حاصل می آید. و یا همانطور که ویلیام بلیک شاعر میگوید: "نعره ی شیرها، زوزه ی گرگ ها، خشم دریای طوفانی و شمشیرِ نابودگر، همه صورت های گوناگونِ جاودانگی اند، ولی بس عظیم تر از محدوده ی دیدِ بشر." ـ

جوزف کمبل

جادۀ آزمون ها 2

هیچ تردیدی در این مورد نیست که نسل های پیشین به یاری سمبول ها و تمرین های معنوی متعلق به میراث اسطوره ای و مذهبی خود، مخاطراتِ روانی را پشت سر می گذاشتند ولی امروزه ما (از آنجا که دیگر ایمانی نداریم یا اگر داشته باشیم دیگر باورهای موروثی مان نمی توانند مشکلاتِ واقعیِ زندگی معاصر را نمایان کنند) ، مجبوریم به تنهایی با این مخاطرات روبرو شویم و یا در بهترین حالت، فقط میتوانیم در لحظه ای خاص و به صورت تجربی، کمک و یا راهنمایی های نه چندان موثری از میراثمان دریافت کنیم.

مشکل ما به عنوان انسان هایی مدرن و روشن فکر که تمام شیاطین و خدایان را با عقل و منطق از زندگی خود بیرون رانده ایم، همین است. ولی بهرحال در تعداد زیادی از اسطوره ها و افسانه هایی که برایمان باقی مانده اند و یا از منتهی الیه دنیا جمع آوری شده اند، هنوز میتوانیم طرحی از موجودیت انسانی مان را ببینیم. ولی برای سمیع و بهره مند شدن باید به تزکیه و تسلیم سر نهیم. و این هم بخشی از مشکل ماست: که چطور باید این کار را انجام داد. "و آیا می اندیشید به جنت داخل خواهید شد، بدون آنکه آزمونی را که پیشینیان از سر گذراندند، بگذرانید؟" (أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُواْ الْجَنَّةَ وَلَمَّا .... بقره 214)ـ

جوزف کمپبل، قهرمان هزار چهره

ملاقات با خدابانو

با پشت سر گذاشتن تمام موانع و غول ها، به خوان آخر میرسیم که معمولا ازدواجِ جادوییِ روحِ قهرمانِ پیروز با خدابانو، ملکه ی جهان است و این بحرانی ست که در اوج حضیض و یا در منتهی الیهِ زمین، در نقطۀ مرکزیِ جهان، در محرابِ معبد و در تاریک ترین و عمیق ترین جایگاهِ <<قلب>> رخ میدهد.

بانوی خانۀ خواب، شخصیتی آشنا در داستان های پریان و اسطوره هاست. قبلا هم دربارۀ او در قالبِ (برینهیلد و بریر-رز کوچک یا همان زیبای خفته) سخن گفته ایم. او معیار تمام زیبایی ها، پاسخی به تمامِ خواسته ها، و هدفی موهبت آور، برای تمام قهرمانانی است که به طلبِ خواسته های زمینی و یا ماورایی برآمده اند.

او مادر، خواهر، معشوقه و عروس است. آنچه در جهان، فریبنده است و هرآنچه نویدِ شادی میدهد، حس و هشداری است که بر وجودِ او، در خواب عمیق دلالت میکند. هرچند ممکن است نتوان او را در شهرها و جنگل های این دنیا یافت، ولی او تجلیِ نوید بخشِ کمال است.
آرامش و اطمینانِ روح است از اینکه در انتهای تبعید به جهانی متشکل از بی کفایتی ها، موهبتی را که یک بار شناخته بود، دوباره خواهد شناخت.

و آن موهبت، مادری خوب و آرام بخش، روزی دهنده و زیبا و جوان است همانطور که در گذشته های دور او را می شناختیم و همانطور که طعم اش را چشیده بودیم. زمان بر او مُهر گذاشت، ولی هنوز مثل کسی که در زمانِ لایزال به خواب رفته باشد، آرام در انتهایِ دریایِ بی زمان سکنی دارد.

با این حال، صورتی که در خاطر ماست همیشه مهربان نیست؛ چون مادر "بد" هم در همین قلمروِ پنهان، یعنی قلمروِ خاطراتِ نوزادی یک بالغ باقی می ماند و گاه نیروی بیشتری هم دارد. این مادرِ بد به صورت های زیر نمایان میشود:

1) مادری غایب و گریزپا که در روانِ فرد، تمایلاتِ مهاجمی بر علیه اش به وجود می آید و در عینِ حال، روان از هجومِ متقابلِ او می ترسد.

2) مادری سرکوب گر، منع کننده، و تنبیه گر

3) مادری که کودکِ رو به رشد را که می خواهد از او جدا شود، در چنگ خود نگه میدارد.

4) مادری محبوب، ولی ممنوع (عقدۀ ادیپ) که حضورش وسوسه ای برای خواسته های خطرناک است (عقدۀ اختگی) او در اعماق و ریشه های خدابانوانِ بزرگِ دست نیافتنی همچون دیانای هراس انگیز و پاک دامن وجود دارد.

جوزف کمپبل

carljung — Sun, 22 Apr 2012 09:20:44 GMT

یونگ از دو دسته رویا، یکی رویای شخصی، و دیگری رویای کهن الگویی یا رویای دارای بعد اسطوره ای صحبت میکند. رویای شخصی را میتوان با تداعی تفسیر کرد و مشخص نمود که درباره چه چیز در زندگی شما، یا در رابطه با مسایل شخصی شما صحبت میکند. اما هرازگاهی رویایی میبیند که صرفا اسطوره ای است و مضمونی اسطوره ای دارد. به عبارت دیگر میتوان گفت از عیسی مسیح درون شما می آید.

جوزف کمپبل - قدرت اسطوره

خدا شیوا در حین رقص "نابودی جهان" در مقابل مومنان با دست نشان میدهد: "خوف مکن، خوف مکن که همه در خدای آرام گیرند. هیکل هایی که می آیند و میروند و بدن تو ، یکی از آنان است. همه جرقه هایی هستند که از زیر پاهای من، هنگام رقص بیرون شوند. در همه چیز مرا ببین. دیگر از چه می هراسی؟"

جوزف کمبل - قهرمان هزار چهره

در راه رسیدن به خانۀ پدر، خورشید!

بین سرخ پوستانِ جنوبِ غربیِ آمریکا نقشِ این شخصیت محبوب و مهربان را زن عنکبوتی به عهده دارد، مادر بزرگِ کوچک اندامی که زیر زمین زندگی میکند. خدایگانِ دو قلوی جنگِ قبیله ی ناواهو، در راه رسیدن به خانه ی پدرشان، خورشید، نزدیک دسیلنائوتیل، دیدند که از زمین دود بلند میشود. به مکانی که از آنجا دود بر می خاست رفتند و اتاقی زیرزمینی را یافتند که دود از آن بیرون می آمد. نردبانی، سیاه از دود، به درون سوراخ رفته بود. با نگاهی به داخل سوراخ، آن دو پیرزنی (زن عنکبوتی) را دیدند که به بالا نگرسیت و گفت: خوش آمدید، بچه ها بیایید تو، که هستید و دوتایی کجا می روید؟

گفتند جای خاصی نمی رویم. اینجا آمده ایم چون جای دیگری نداشتیم برویم. چهار بار این سوال را از آن دو پرسید و هربار جوابی شبیه قبل شنید. پس گفت شاید دنبال پدرتان می گردید؟ هردوی آنها پاسخ دادند: آری، اگر بدانیم محل سکونتش کجاست.

زن گفت: "آه، راه خانۀ پدرتان، خورشید، بس طولانی و خطرناک است. هیولاهای زیادی یسن این مکان و آن جا سکنی دارند و شاید وقتی به آنجا برسید، پدر از دیدارتان خشنود نشود و شما را تنبیه کند. باید از چهار محل خطر گذر کنید. حفره هایی که مسافر را خُرد می کنند، نی هایی که بدن مسافر را تکه تکه می کنند، ساقه های کاکتوسی که او را پاره پاره می کنند و شن های جوشانی که او را می پوشانند.

ولی من به شما چیزی میدهم که دشمنانتان را رام و جان تان را حفظ کند." سپس طلسمی به آنها داد که نام اش پَر خدایان بیگانه، بود. طلسم به شکل حلقه ای بود که دو پَر زندگی (پرهایی که از بدنِ عقابِ زنده کنده شده بودند)، به آن متصل شده، یک پرِ زندگیِ دیگر از آنها محافظت میکرد. در ضمن به آندو وِردی آموخت که اگر در برابرِ دشمنان تکرارش کنند، خشم آنها را مقهورِ خود گردانند: "پای تان را با گرده ی گل پایین آورید، دست تان را با گرده ی گل پایین آورید. سرتان را با گرده ی گل پایین آورید. پس پای تان گردۀ گل شود، بدن تان گردۀ گل شود، ذهنتان گردۀ گل شود و صدای تان گردۀ گل. راه زیباست! آرام گیرید.

قهرمان هزار چهره، جوزف کمپبل

امدادهای غیبی 2

عجوزۀ یاری رسان و فرشتۀ نجات در قصه های پریان اروپا، شخصیتی آشناست. در افسانه های مقدسین مسیحی این نقش بیشتر به عهدۀ باکره ی عذراست. شفاعتِ باکره، بخشش پدر را به همراه دارد. زنِ عنکبوتی به کمکِ تار خود، حرکات خورشید را کنترل میکند، قهرمانی که تحت حمایتِ مادر کیهان قرار میگیرد، صدمه نخواهد دید، نخ آریادنه، تسیوس را به سلامت از سفر هزارتو باز گرداند. و همین نیرو، در اثرِ دانته به شکل بئاتریس و باکره، راهنمای راه میشود و باز در فاوستِ گوته، به شکل گرچن، هلنِ ترویا و باکره ظاهر میشود.

دانته در پایان گذر از دلِ وحشت های سه جهان، او را چنین می ستاید :

"تو چشمۀ جوشان امیدی، ای بانو تو چنان بزرگ و یاری رسانی که هرکس ادعا کند از برکت و فیض نصیبی برده است ولی تو را سرچشمۀ آن نداند، مثل کسی است که بی بال و پر، هوای پرواز دارد.

مهر تو نه فقط آنان را که به طلب نشسته اند در بر میگیرد، بلکه از هر خواهشی سبقت جوید. در تو بخشندگی، ترحم ، شکوه و هر آنچه خوبی در جهان است، گرد آمده است."

این شخصیت، نشانگرِ قدرتِ محافظ و مهربانِ سرنوشت است. این خیال، دوباره به دل ها اطمینان میدهد، نوید اینکه آرامش بهشت، که در آغاز، در رحمِ مادر آن را شناخته ایم، گم نشده، بلکه حامیِ خال است و در آینده هم خواهد بود، همانطور که در گذشته بوده است (هم الف است و هم یاء)؛

و اگرچه قدرتِ مطلق، در گذر از آستان های مختلف و بیداریِ زندگی به ظاهر به خطر می افتد، نیروی حمایتگر در حرم دل همیشه حاضر است و درون یا پشتِ هیئت های ناشناسِ زندگی، باقی و ماندگار، پنهان شده است. فقط باید او را شناخت و اطمینان کرد، آنگاه نگاهبانان ازلی، ظاهر خواهند شد!

قهرمانی که به ندای درون خود بلی گفته و همزمان با آشکار شدنِ نتایجِ آن، شجاعانه راه را ادامه میدهد، تمام نیروهای ناخوداگاه را در کنار، یار و همراه می یابد. مادر طبیعت، خود حامی این وظیفۀ خطیر می شود. و اگر عملِ قهرمان همان باشد که جامعه در انتظار آن است، آنگاه او هماهنگ با حرکت تاریخی پیش خواهد رفت.

ناپلئون در آغاز حمله به روسیه گفت: "حس میکنم به سوی پایانی پیش میروم، که خود نمیدانم چیست، به محض رسیدن به آن، به محض آنکه وجودم ضرورتی نداشته باشد، یک اتم هم می تواند مرا در هم کوبد.ولی تا آن هنگام حتی اگر همۀ نیروی بشریت هم دست به دست هم دهند، نتوانند کاری انجام دهند.

جوزف کمپبل

امدادهای غیبی 2

دانته در پایان گذر از دلِ وحشت های سه جهان، او را چنین می ستاید :

جوزف کمپبل

زندگی تماما غم‌انگیز است. اما راهی برای نجات از اندوه وجود دارد، و این راه نجات نیروانا است. که نوعی وضعیت ذهنی یا آگاهی است. نه مانند بهشت، مکانی که در جایی قرار دارد. نیروانا درست در میانه‌ی آشوب زندگی است. هنگامی موفق به پیدا کردن این وضعیت می‌شوید که دیگر امیال، ترس‌ها، و تعهدات اجتماعی وادارکننده، شما را به سوی زندگی نمی‌رانند. هنگامی که کانون آزادی خود را پیدا می‌کنید، و در آنجا می‌توانید انتخاب کنید و دست به عمل بزنید.

جوزف کمبل- قدرت اسطوره

شکم نهنگ

فقط با خروج از این مرزها و برانگیختنِ دیگر جنبه های نابودگرِ همین نیروست که میتوان زنده یا مرده وارد حیطه ی تجربه های نو شد.... سفر همیشه و همه جا عبور از حجاب دانسته ها به سوی ناشناخته هاست و نیروهای نگهبانِ مرزها خطرناک اند و روبرو شدن با آن ها مخاطره انگیز است؛ ولی برای آن کس که شایستگی و شجاعت لازم را دارد، خطری وجود نخواهد داشت.

گذر از آستان جادویی، مرحلۀ انتقال انسان به سپهری دیگر است، که در آن دوباره متولد میشود و این عقیده به صورت شکم نهنگ، به عنوان رحم جهان نمادین شده است. در این نماد، قهرمان به جای آن که بر نیروهای آستانه پیروز شود و یا رضایت آن ها را جلب کند، توسط ناشناخته بلعیده میشود و به ظاهر میمیرد.

میشه- ناما ، شاه ماهیان

با خشم به بالا خیز برداشت

نوری به درون خورشید جهید

آرواره های عظیم اش را گشود

و هیاواتا را همراه با قایق اش بلعید.

جوزف کمپبل